Yüksek tansiyon (hipertansiyon), damarlardaki kan basıncının sürekli olarak normalin üzerinde seyretmesidir. Yetişkinlerde en sık görülen kronik sağlık sorunlarından biridir ve çoğu zaman hiçbir belirti vermez. Bu nedenle “sessiz katil” olarak da anılır. Uzun süre kontrol altına alınmayan yüksek tansiyon; kalp krizi, inme, böbrek yetmezliği ve görme sorunları riskini artırır.
Neden olur?
Yüksek tansiyonun büyük çoğunluğunda belirli tek bir neden bulunmaz; genetik yatkınlık, yaş, fazla kilo, fazla tuz tüketimi, hareketsizlik, alkol ve stres gibi faktörler birlikte rol oynar. Daha az sıklıkla böbrek hastalıkları, hormonal bozukluklar ve bazı ilaçlar tansiyon yüksekliğine yol açabilir.
Belirtiler
Pek çok kişide yüksek tansiyon hiçbir belirti vermez. Bazı kişilerde baş ağrısı, ense ağrısı, baş dönmesi, kulak çınlaması ya da burun kanaması görülebilir; ancak bu belirtiler güvenilir bir gösterge değildir. Tansiyonu öğrenmenin tek yolu düzenli ölçümdür.
Doğru tansiyon ölçümü
- Ölçümden önce en az 5 dakika oturarak dinlenin.
- Ölçümden önceki yarım saat içinde sigara, kahve ve egzersizden kaçının.
- Sırtınız destekli, ayaklarınız yere basar şekilde oturun.
- Kolunuzu kalp hizasında bir masaya koyun ve uygun boyutta manşon kullanın.
- Farklı günlerde, sabah ve akşam ölçüm yapıp kaydedin.
Yaşam tarzı önerileri
Tuz tüketimini azaltmak, sebze ve meyveden zengin beslenmek, fazla kiloları vermek, haftanın çoğu günü tempolu yürüyüş yapmak, alkolü sınırlamak ve sigarayı bırakmak tansiyonun düşürülmesine yardımcı olur. Bu değişiklikler, ilaç tedavisi gereken durumlarda da tedavinin etkinliğini artırır.
Tedavi
Tansiyonu yüksek çıkan kişilerin bir hekim tarafından değerlendirilmesi gerekir. Hekim, risk durumuna göre yaşam tarzı değişiklikleri ve gerekirse ilaç tedavisi planlar. Tansiyon ilaçları düzenli kullanılmalı ve tansiyon normale döndü diye hekime danışmadan bırakılmamalıdır.
Acil durumlar
Çok yüksek tansiyonla birlikte şiddetli baş ağrısı, göğüs ağrısı, nefes darlığı, konuşma bozukluğu ya da güç kaybı varsa vakit kaybetmeden 112 aranmalıdır.