Karaciğer yağlanması, karaciğer hücrelerinde normalden fazla yağ birikmesidir. Günümüzde en sık görülen karaciğer sorunlarından biridir ve çoğu zaman fazla kilo, insülin direnci, tip 2 diyabet ve yüksek kolesterol ile birlikte görülür. Alkol kullanmayan kişilerde görülen türü, metabolik işlev bozukluğuyla ilişkili yağlı karaciğer hastalığı olarak da adlandırılmaktadır.
Kimlerde daha sık görülür?
- Fazla kilolu ve karın çevresinde yağlanması olan kişiler
- Tip 2 diyabet ya da insülin direnci olanlar
- Yüksek trigliserid ve kolesterol düzeyi olanlar
- Hareketsiz yaşam süren kişiler
- Alkol kullananlar
Belirti verir mi?
Karaciğer yağlanması çoğu zaman belirti vermez. Bazı kişilerde yorgunluk ya da sağ üst karında hafif dolgunluk hissi olabilir. Genellikle başka bir nedenle yapılan ultrasonda ya da kan tahlillerinde karaciğer enzimlerinin yüksek çıkmasıyla fark edilir.
Neden önemlidir?
Pek çok kişide karaciğer yağlanması uzun yıllar boyunca sorunsuz seyreder. Ancak bazı kişilerde karaciğerde iltihaplanma ve zamanla sertleşme (fibrozis) gelişebilir. İleri evrelerde siroz riski ortaya çıkabilir. Ayrıca karaciğer yağlanması, kalp-damar hastalıkları açısından da bir uyarı işareti olarak kabul edilir.
Tanı ve takip
Tanıda ultrason, kan tahlilleri ve gerekirse karaciğer sertliğini ölçen elastografi gibi yöntemler kullanılır. Hekim, hastalığın evresini ve eşlik eden risk faktörlerini değerlendirerek takip planı oluşturur.
Yaşam tarzı değişiklikleri
Karaciğer yağlanmasının yönetiminde en etkili yöntem, yaşam tarzının düzenlenmesidir. Mevcut kilonun bir kısmının yavaş ve kalıcı şekilde verilmesi, şekerli içeceklerin ve işlenmiş gıdaların azaltılması, sebze, baklagil ve tam tahıl ağırlıklı beslenme ve haftanın çoğu günü yapılan düzenli egzersiz karaciğerdeki yağı azaltabilir. Hızlı ve aşırı kilo kaybı ise karaciğere zarar verebileceği için önerilmez. Alkol kullanımı mutlaka sınırlandırılmalı ya da bırakılmalıdır.
Ne zaman hekime başvurulmalı?
Ultrasonda yağlanma saptanan herkesin bir hekim tarafından değerlendirilmesi, diyabet ve kolesterol açısından da kontrol edilmesi önerilir. Destek için diyetisyenle birlikte çalışmak da faydalıdır.