Aşılar çoğu zaman yalnızca çocuklukla ilişkilendirilir. Oysa yetişkinler de bazı enfeksiyon hastalıklarına karşı aşılarla korunabilir. Yaş, kronik hastalıklar, gebelik, meslek ve seyahat planları, bir yetişkinin hangi aşılara ihtiyaç duyabileceğini belirler. Yetişkin aşılaması hem kişinin kendisini hem de çevresindeki bebekleri, yaşlıları ve bağışıklığı zayıf kişileri korur.
Sık önerilen yetişkin aşıları
- Grip aşısı: Özellikle 65 yaş üstü, kronik hastalığı olanlar, gebeler ve sağlık çalışanları için her yıl önerilir.
- Zatürre (pnömokok) aşısı: İleri yaştakiler ve bazı kronik hastalığı olan kişiler için önerilebilir.
- Tetanoz-difteri aşısı: Belirli aralıklarla tekrarlanması gerekir.
- Hepatit B aşısı: Aşısız olan ve risk taşıyan yetişkinlerde değerlendirilir.
- Hepatit A aşısı: Bağışıklığı olmayan bazı kişilerde ve kronik karaciğer hastalığı olanlarda önerilebilir.
Karaciğer hastaları ve aşılar
Kronik karaciğer hastalığı olan kişilerde hepatit A ve hepatit B enfeksiyonları daha ağır seyredebilir. Bu nedenle bu kişilerin aşı durumunun hekim tarafından değerlendirilmesi özellikle önemlidir.
Kronik hastalığı olanlar
Diyabet, kalp hastalığı, akciğer hastalığı ve böbrek hastalığı olanlar ile bağışıklık sistemini baskılayan tedavi alanlar, bazı enfeksiyonları daha ağır geçirebilir. Ancak bazı tedaviler sırasında belirli aşıların yapılmaması gerekebileceğinden, aşı planı mutlaka hekimle birlikte yapılmalıdır.
Gebelik ve seyahat
Gebelik öncesinde aşı durumunun değerlendirilmesi önerilir; bazı aşılar gebelikte yapılmazken bazıları gebelikte önerilebilir. Yurt dışı seyahatlerinde ise gidilecek ülkeye göre ek aşılar gerekebilir; bunun için seyahatten birkaç hafta önce bilgi almak gerekir.
Nereye başvurulmalı?
Yetişkin aşıları için ilk başvuru noktası aile hekimidir. Aşı kayıtlarınızı saklamak, gelecekte hangi aşıların yapıldığını takip etmeyi kolaylaştırır. Aşı sonrası hafif ateş ya da kol ağrısı gibi geçici yan etkiler görülebilir.