Tip 2 diyabet, vücudun insülin hormonunu etkili şekilde kullanamaması ya da yeterince üretememesi sonucu kan şekerinin yükselmesiyle seyreden kronik bir hastalıktır. Diyabet vakalarının büyük çoğunluğu tip 2 diyabettir. Genellikle yetişkinlik döneminde ortaya çıksa da fazla kilo ve hareketsizliğin artmasıyla daha genç yaşlarda da görülmeye başlamıştır.
Risk faktörleri
- Fazla kilo, özellikle karın çevresinde yağlanma
- Ailede diyabet öyküsü
- Hareketsiz yaşam
- İleri yaş
- Gebelik diyabeti öyküsü ve polikistik over sendromu
- Yüksek tansiyon ve yüksek kolesterol
Belirtiler
Tip 2 diyabet yavaş gelişir ve uzun süre belirti vermeyebilir. Sık idrara çıkma, aşırı susama, ağız kuruluğu, açıklanamayan yorgunluk, bulanık görme, yaraların geç iyileşmesi ve sık tekrarlayan enfeksiyonlar görülebilecek belirtiler arasındadır.
Tanı
Tanıda açlık kan şekeri, HbA1c (son 2-3 ayın ortalama şeker düzeyini gösteren test) ve gerektiğinde şeker yükleme testi kullanılır. Değerlerin sınırda çıktığı durum “prediyabet” olarak adlandırılır ve yaşam tarzı değişiklikleriyle diyabete ilerlemesi önlenebilir ya da geciktirilebilir.
Komplikasyonlar
Uzun süre kontrolsüz seyreden diyabet; kalp ve damar hastalıkları, böbrek hasarı, göz hastalıkları, sinir hasarı ve ayak yaraları gibi ciddi sorunlara yol açabilir. Diyabet aynı zamanda karaciğer yağlanması riskini de artırır. Düzenli kontroller bu komplikasyonların erken fark edilmesini sağlar.
Diyabetle yaşam
Diyabetin yönetiminde dengeli beslenme, düzenli fiziksel aktivite, sağlıklı kilo ve hekimin önerdiği ilaçların düzenli kullanımı temel yer tutar. Kan şekeri takibi, yılda en az bir kez göz muayenesi, böbrek testleri ve ayak kontrolleri önerilir. Diyabet eğitimi ve diyetisyen desteği, kişinin hastalığını daha iyi yönetmesine yardımcı olur.