Bağırsaklar yalnızca sindirimden değil, besinlerin emiliminden bağışıklık sistemine kadar pek çok işlevden sorumludur. Şişkinlik, gaz, kabızlık, ishal ve karın ağrısı gibi şikayetler çok yaygındır ve yaşam kalitesini belirgin şekilde etkileyebilir. Bu şikayetlerin önemli bir kısmının arkasında huzursuz bağırsak sendromu gibi işlevsel sorunlar bulunur.
Huzursuz bağırsak sendromu nedir?
Huzursuz bağırsak sendromu (İBS), bağırsakta yapısal bir hasar olmadan tekrarlayan karın ağrısı ve dışkılama alışkanlıklarında değişiklikle seyreden yaygın bir durumdur. Bazı kişilerde kabızlık, bazılarında ishal, bazılarında ise ikisi dönüşümlü olarak ön plandadır. Stres ve bazı yiyecekler şikayetleri artırabilir.
Alarm belirtileri
Aşağıdaki durumlarda şikayetlerin huzursuz bağırsak sendromuna bağlanmadan önce mutlaka hekim tarafından araştırılması gerekir:
- Dışkıda kan ya da siyah dışkı
- Açıklanamayan kilo kaybı
- Kansızlık
- Gece uykudan uyandıran ishal ya da ağrı
- 50 yaşından sonra yeni başlayan şikayetler
- Ailede kolon kanseri, çölyak ya da iltihabi bağırsak hastalığı öyküsü
Bağırsak sağlığını destekleyen alışkanlıklar
Lifli beslenme (sebze, meyve, baklagiller, tam tahıllar), yeterli su tüketimi, düzenli fiziksel aktivite ve düzenli öğün saatleri bağırsak sağlığını destekler. Yoğurt, kefir gibi fermente besinler beslenmenin parçası olabilir. Lif tüketimini birden artırmak şişkinliğe yol açabileceğinden, artış kademeli yapılmalıdır.
Stres ve bağırsak
Beyin ile bağırsak arasında güçlü bir bağlantı vardır. Stresli dönemlerde bağırsak şikayetlerinin artması bu nedenle sık görülür. Uyku düzeni, nefes egzersizleri ve stres yönetimi şikayetlerin kontrolüne yardımcı olabilir.
Kolon kanseri taraması
Belirli yaştan itibaren önerilen kolon kanseri taramaları, bağırsak sağlığının korunmasında önemli bir yer tutar. Hangi yaşta ve hangi yöntemle tarama yapılacağı aile hekimi ya da gastroenteroloji uzmanıyla konuşulmalıdır.